Weer lekker in je vel: hoe je de balans herstelt als het leven niet meewerkt

Vind je Draai in het Leven

Je kent ze wel, van die mensen die schijnbaar moeiteloos door hun dag fietsen, overal tijd voor hebben en aan het eind van de avond nog voldoende energie overhouden. En ondertussen wringt het bij jou, het loopt als een jas waarvan de rits steeds vastloopt. Balans herstel je niet door harder te rennen, maar door je plek op het wiel te vinden. Ik wijs je in dit stuk waar die plek ligt, met het Rad van Fortuin als landkaart en de gewone werkelijkheid als proefveld.

Dat het bij anderen altijd klopt; zet dat gerust in de categorie sprookjes

Wat jij ziet is de buitenkant van de ander: iemand die een week geleden zelf huilend op de trap zat en er vandaag niet over begint. Iedereen kent periodes waarin het niet vanzelf gaat. Dat is geen tekort in je aanleg, dat is de gewone werkelijkheid van het mens-zijn. De vraag is dus niet of het wiel draait, maar waar jij erop staat.

Wat is het Rad van Fortuin van de tarot?

De tiende troef, in de traditie verbonden met Jupiter: de planeet van de grote cycli, van de lange adem en de trage slag van het klokwerk. Het getal tien vertelt; de is cirkel rond. Op de kaart zie je het schepsel aan de rand van het wiel meedraaien: boven, onder, weer boven. Het wiel is geen straf, het is de inrichting van de boel. Zo boven, zo beneden: de hemel maakt zijn ronde en jouw leven maakt de ronde mee, of je het nu een prettige week vindt of niet.

Aan de rand van het wiel word je opgetild en neergesmeten, en geen van beide kanten heb je zelf heb je verdiend. Bovenaan ben je geen beter mens, onderaan geen slechtere. Je bent passagier op de rand, en de rand maakt de dienst uit.

Hoe herstel je de balans? Zoek de as, niet de rand

In de as. Het middelpunt van een wiel legt bij het draaien nauwelijks een meter af; daar is het stil, ook al raast de rand nog zo hard. Wie in het midden zit, draait wel degelijk mee, maar niemand smijt hem van zijn plek. De rust die je zoekt zit niet in een stil leven, maar in een stil middelpunt dat je meeneemt terwijl het leven doordraait.

Je kunt natuurlijk blijven wachten tot het leven kalmeert voor je zelf begint. Dat is zoiets als stilstaan in de regen en hopen dat de wolken inzien dat ze te ver gaan. Gedonder genoeg, zeker. Maar gedonder heeft nog nooit een wiel stilgezet. Welnu, zo werkt het dus niet.

De as vind je niet met voornemens, maar met gewone dingen die elke dag te doen zijn:

• Drie doelen per dag, geen dertig. Wie ’s avonds telt wat er ligt, slaapt beter dan wie telt wat er ontbreekt.
• Vijf minuten stilte, scherm uit, blik uit het raam. Staren werkt al decennia verdraaid goed en is bovendien gratis.
• Eén afspraak buiten je eigen bubbel. Vereniging, kringloop, kas of kerk, maakt niet uit, zolang er iemand is die op je rekent.
• Slaap en beweging serieus nemen, als fundament en niet als restant. Zonder vaste bodem blijft er geen huis staan.

Wat betekent de Bekers Koning als je niet meer bent wat je deed?

Hans, 67, dertig jaar kostencalculator bij een aannemersbedrijf, zit drie weken na zijn afscheid tegenover me. ’s Ochtends weet ik niet waarvoor ik wakker word, zegt hij. De dagen vloeiden grijs in elkaar over, zijn agenda was leeg en dat was nou juist het probleem. Een man die gewend was dat het werk de week indeelde, heeft zonder werk geen week.

Op tafel kwam de Bekers Koning. Dit is de tarotkaart van het zuivere element; Water van Water, en de Koning die zit er bovenop. Deze Koning troont te midden van de golven, en de kern van de kaart is niet dat hij zoveel voelt, maar dat hij blijft zitten. Bekers Koning heerst over het water omdat hij het niet probeert te keren. Voor Hans was dat geen les maar een herkenning. Hij had dertig jaar lang emoties van aannemers en onderaannemers over zich heen laten spoelen zonder ooit van zijn plek te vallen. Alleen stond die plek op een bouwplaats. Nu stond hij nergens.

We zochten waar Hans zijn gevoel een plek kon geven, en het bleek verrassend simpel: mensen, het gevoel er ergens bij te horen, ergens voor nodig zijn. Hij vroeg het me letterlijk; is er niet iets waar ik gewoon betekenisvol voor anderen kan zijn? Hans ging één dag per week als vrijwilliger de kringloopwinkel in. Twee maanden later loopt hij daar de boeken langs en weet bij de kassa de weg; zijn vaste hand bij het sorteren, zijn open oor bij de klanten. De rest van de week zit er sindsdien ook beter in. Geen omscholing, geen groot plan. Een beker die eindelijk ergens wordt neergezet.

Waarom de Koning geen dromer is

De Bekers Koning voelt wat er leeft, maar hij blijft niet aan de wal staan kijken hoe mooi het water stroomt. Hij schept eruit en giet het ergens neer waar het iets doet. Gevoel zonder handen wordt gezucht; handen zonder gevoel worden metselwerk zonder ziel. Alleen samen brengen ze je in een staat van voldaan werken: je doet de dingen die bij je passen zonder jezelf te verliezen in gepieker. Een zaterdag in de kringloopwinkel zit filosofisch gezien precies zo in elkaar als een middag waarop je de koers van je leven bijstelt. Het water moet stromen, niet stijgen.

Waarom je kleine overwinningen hardop moet tellen

De Vier van Staven, is astrologisch Venus in Ram, in de traditie de Heer van het Voltooide Werk: vier staven die de krans dragen. Een rustpunt, geen eindpunt. De kaart staat niet voor de vakantie van vier weken; ze staat voor het feestje na de klus. Op de werkvloer is dat de oplevering zonder borrel, de knip in het project die niemand opmerkte, het telefoontje van maandag dat dinsdag door de ander allang vergeten is.

Kleine winsten tellen pas mee als je ze hardop telt. Wie alleen de grote doelen meetelt, eindigt het jaar met een lege hand en de stellige overtuiging dat het “niet zat”. Terwijl juist het tellen zelf de oplaadbeurt is. De kaart vraagt geen lintje, wel een kwartier stilstand met een glas erbij. Een ademteug tussen twee maten dan blijf je in het ritme.

Vraag jezelf liever dit

Vraag je niet wat je allemaal wilt veranderen. Vraag je liever: als het wiel vannacht stilviel, zou je dan opluchten of in paniek raken? Het antwoord vertelt je of jouw tempo gekozen is of opgelegd. Wie opgelegde vaart voor eigen koers houdt, rent hard in een richting die hij niet zelf bepaalt, en noemt dat balans.

De meeste mensen gaan pas op de as zoeken nadat de rand hen een paar keer naar beneden heeft gesmeten. Dat is geen falen of schande, het is gewoon de volgorde waarin de dingen des levens gaan. Alleen ken ik geen wielmaker die adviseert te wachten tot je omhoog of neerwaarts gaat. De draai zit stiekem helemaal niet in het wiel. De draai zit in de plek die jij erop inneemt, en die plek verzet zich niet vanzelf. Beweegt het wiel jouw of beweeg jij op het wiel?

Je kunt dit lezen, knikken en volgende week gewoon weer aan de rand gaan hangen. Dat mag. Maar inzicht is geen zitplaats; het is een uitnodiging met een vervaldatum. In het zes-sessietraject Minder Stress & Meer Balans leggen we jouw wiel op tafel: waar je energie wegdruipt, welke loyaliteiten roofbouw plegen op je tijd en welke gewoonte je morgen al kunt opruimen. Zes gesprekken, één vaste bodem, en een as die blijft liggen waar je haar neerlegt.

Het wiel draait hoe dan ook door. De enige vraag die blijft, is waar jij gaat zitten.